May 13

Kızık, Arguvan

By admin
Add comments
Uncategorized

Kızık ismi oğuz boylarından Bozoklar kolunun yıldızhan oğulları soyundan gelen türklere verilen addır. Sebenin büyük köylerinden biri olan kızık ise yüzyıllar önce Nallıhan ilçesinin Ayman köyü yakınlarındaki Kümbet kırı veya Kızıkyurdu denilen yerden gelmişlerdir. 1402 yılında yapılan Ankara savaşından sonraki bozgun sonucu eski arazilerini bırakan kızıklılar şimdiki ormanlık araziye yerleşmişlerki o zaman onların yaylası imiş. Ve burayı kendilerine yurt edinmişler Kızıklıların bir kolu da ayrılarak kıbrıscık ilçesinin Kızık köyünü meydana getirmiştir. Seben-Bolu yolu üzerindeki düz arazide kendilerine sonradan yayla edinmişlerdir. İlçeye 28 km uzaklıkta olan kızık köyünün 4 mahallesi bulunmaktadır. Kuz mahallesi merkez mahalledir. Diğerleri; güney, Aşağı ve karaağaç mahalleleridir. Köyde toplam 110 hanede 285 kişi ikamet etmektedir. Köy ormanlık bir arazide kurulmuş ve okulu yörenin en eski okuludur. Köyün kendine has özellikleri vardır. köyde büyük bir dayanışma ve yardımlaşma vardır. Eskiden düğünleri 5-10 ailenin birleşmesi ile toplu olarak yapılmaktaydı. bu düğünler bazen yaylada kalabalık bir davetli grubunun katılmasıyla yapılmaktaydı. Köyde 2 kooperatif olup orman işçiliği ve nakliye işleriyle meşgul olmaktadır. Köyün ekonomisi nakliyecilik, hayvancılık ve orman işçiliğine dayanmaktadır. son zamanlarda köy ekonomisini etkileyen bir faaliyette et ve yumurta tavukçuluğudur. El sanatı olarak yöre tezgahlarında dokunan kızık kilimleri değer arz etmektedir. Genç nüfusun tamamı Bolu ya göç etmiştir.

Diğer Kızık Köyleri
KIZIK KÖYÜ 1520 - 1560 Vergi Kayıtları
Kızık Köyü - Arğavun’a Tabi

Erkek Nüfus  : 87
Hane Sayısı  : 49
Çift ( Arazi Birimi)  : 11,5
Yarım Çiftten Az Toprak  : 2
Topraksız Köylü  : 34
Bekar Erkek  : 38

Beşte Birlik Kısımdan Meydana Gelen Miktar : 6.904 Akçe (ya da birim)

Üretilenler:

Buğday 1000 - 5000 Kırat
Arpa 400 - 1200 Kırat
Darı-Mısır 152 - 380 Kırat
Pamuk 27 - 324 Kırat

AŞKAR Evladı Mülkü Hissesi , Tamamı Malikane : 3.452 Akçe
Mirliva Has ‘ı Hissesi  : 3.452 Akçe

Vergiler:

Çift Vergisi  : 575
Yarım Çiftten Az Toprak Vergisi : 36
Topraksız Köylü Vergisi : 408
Bekar Erkek Vergisi  : 228
Koyun ve Keçi Vergisi : 405
Kovan Vergisi : 60
Tapu ve Kır Bekçisi Vergisi : 40
Kaynağı Belli Olmayan ve Evlenenlerden Alınan Vergi : 435
TOPLAM : 5.689

Bu vergi kayıtlarından da anlaşılacağı üzere;
1) Kızık, 1560 tarihi itibariyle Arğavun ( Arguvan)’a tabi olan 48 köy içerisinde, 87 vergi nüfusu ( o zamanlar sadece vergi veren erkek nüfüs sayılıyordu) ve 49 hanesi ile 3. sıradadır.
2) Kızık, 6.904 birimlik vergi geliri ile o zamanki köyler arasında 5. sıradadır.

Kızık’a Yakın Köylerin O Zamanki Durumları:
Eymür (Eymir) 22 Hane 34 Vergi Nüfusu 3.412 Birim Gelir
Çavuşlu (Çavuş) 24 Hane 36 Vergi Nüfusu 3.972 Birim Gelir
Bozan (Bozan) 9 Hane 25 Vergi Nüfusu 2.830 Birim Gelir
Gökağaç (Abbası Köyüne bağlı Mezra) 800 Birim Gelir

Arğavun Nahiyesi: Toplam: 48 Köy 1.668 Vergi Nüfusu (Gayri-Müslim Nüfus Yok)
Yazıyı derleyen:
İBRAHİM ÖZGÜR BEKTAŞ www.malatyakizik.com
Kutsal Balıklar
Kızık köyünün içerisinde, köylülerin kutsal kabul ettikleri balıklar yaşamaktadır. Kutsal balıkların üreme tarihi belli olmamakla birlikte Kızık köyünün kuruluşundan evvel var oldukları, köyümüz yaşlılarının nesilden nesile aktardıkları bilgilerden anlaşılmaktadır.

Köyün suyu, kaynak suyu olup eskiden bu suyun içinde yaşayan balıkların içme suyunu kirletmesi nedeniyle, 1930 lu yıllarda muhtarlık yapan Hüseyin Sayın tarafından balıkların bitişikdeki göle alınması ile birlikte bışalan yere, içme suyu deposu yaptırılmıştır. Balıkların alt gölete alınması sırasında bir miktar balığın ölümüne sebebiyet verilmesi ve bir süre sonra Muhtar Hüseyin Sayın ile birlikte iki oğlununda ölmesi balıkların kutsallığına bağlanılmıştır. savaş dönemlerinde balıkların kaybolmaları ve göletlerinde görülememeleri ve geri döndüklerinde derilerinde yara izlerinin bulunması köylülerin askerlere yardım etmek için ayrıldıklarına inanmalarına neden olmuştur.

Köylüler tarafından kutsal sayılan balıklar, kimse tarafından tutulmaz ve yenmez. Balıkları tutan ve yiyenlerin başına kötü şeyler geldiğinin bilinmesi buna neden olmuştur. Balıklar öldüğü zaman normal bir insana yapıldığı gibi, balık için bir çukur kazılarak balık buraya gömülür. Balıkların bulunduğu çeşmede cuma akşamları mum yakılmaktadır.

Balıkların beslenmesi, köylülerin dibi tutan kazan, tencere, tava gibi kapları göletin içine koyması ve balıkların bu kapları temizlemesi ile olmaktadır. Bu nedenle televizyon ve gazetelerde “bulaşık yıkayan balıklar” olarak isimleri geçmiştir.

Balıkların tutulmaması ve köylüler tarafından çok iyi korunması nedeniyle balıkların sayısı gün geçtikçe artmıştır. Bu artış sonucunda köylüler Malatya Valiliğine müraacat ederek yeni göletler yapılmasını talep etmişlerdir. Zamanın Malatya Valisi Saffet Arıkan Bedük, Milletvekili Mustafa Yılmaz. DSİ Müdürü Hurşit KUŞÇU ve diğer köylülerin katkılarıyla, “Kutsal Balıklar Parkı” adı altında, eskiden az sayıda balığın mevcut olduğu “gesilik” adıyla bilinen yere, balıkların yaşayacağı 4 adet gölet yapılmış ve balıklar özenle bu göletlere taşınmıştır.

Şu an bu göletlerde ve eski yerlerinde yaşamaya devam eden balıklar yeni yapılan gölette suyun yeterli oksijeni alamaması ile göletin yosunlanıp kirlenmesinden dolayı, hastalanan balıklar için Fırat Üniversitesine müracaat edilmiş ve yetkiler tarafından tahlil ve ilaçlamalar yapılmış ve bu göletlerde 4 ayrı çeşit balığın mevcut olduğu tespit edilmiştir. Türkiyede bu balıklarla aynı cins olarak bilinen sadece Urfa daki kutsal sayılan balıklar bilinmektedir.

Balıkların bulunduğu yeni parkın çevresine Futbol sahası, Çocuk parkı, Köy Konağı gibi yapıların yapılması ile birlikte köy, ilçe ve genelinde ziyaret edilmeye değer yerlerden biri haline gelmiştir. Evlenme ve sünnet düğünlerde İlçe ve köylerinden gelen gelin, damat, sünnet edilecek çocuklar, kutsal balıkları ziyarete getirilir. 

İLİ - İLÇESİ - KÖYÜN ADI

KIZIK DÜZIÇI ADANA

KIZIK SandIKLI AFYON

KIZIK GÜMÜSHACIKÖY AMASYA

KIZIK ÇUBUK ANKARA

KIZIK KIZILCAHAMAM ANKARA

KIZIKLI BURHANIYE BAlikeSIR

KIZIK MANYAS BAlikeSIR

KIZIK SEBEN BOLU

KIZIK KIBRISCIK BOLU

CUMALIKIZIK MERKEZ BURSA

FIDYEKIZIK MERKEZ BURSA

YAHYALIKIZIK MERKEZ BURSA

DEREKIZIK MERKEZ BURSA

HAMAMLIKIZIK MERKEZ BURSA

DEGIRMENLIKIZIK MERKEZ BURSA

KIZIK andIRIN KAHRAMANMARAS

KIZIK MERKEZ KARAMAN

KIZIK MERKEZ KAYSERI

KIZIK DEVELI KAYSERI

KIZIK EMET KÜTAHYA

KIZIK ÇAVDARHISAR KÜTAHYA

KIZIK ARGUVAN MALATYA

KÜÇÜKKIZIK DIKMEN SINOP

KIZIK ZARA SIVAS

KIZIK ARTOVA TOKAT 

 kaynak : www.malatyakizik.com

Resources

This entry was posted on Tuesday, May 13th, 2008 at 5:30 am and is filed under , , Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.

Comments are closed.